18 Sun, Nov 2018
Kremlin, danışmanlık konusunda akademisyenlere çalışacak

Kremlin, danışmanlık konusunda akademisyenlere çalışacak

ankaramoscow admin ankaramoscow admin
13/11/2017
0

 Amerikan dış politikasının belirlenmesinde, düşünce kuruluşlarının önemi herkes tarafından bilinir. Bu kuruluşlarda görev alacak alanındaki en iyi uzmanlar, etnik köken, din, ideoloji, dost düşman ayrımı yapmadan tüm ülkelerden davet edilerek üst düzey imkanlarla çalışmaları sağlanır. Bu uzmanlardan genelde kendi ülkeleri hakkında analiz ve raporlar yazmaları beklenir. Buradaki uzmanlar, Amerikan çıkarlarına hizmetleri ölçüsünde mükafatladırılır.

 Amerikan yönetimi,bu düşünce kuruluşlarına yıllık milyarlarca dolar fon ayırır, çoüu zamanda bu kuruluşların ülke dışında faaliyet göstermesini destekler. Atlantik ideolojisinin, dünya siyasetinde bir çok konuda yönlendirme ve müdahale edebilmesinin önemli nedenlerinden biri bu düşünce kuruluşlarına verilen olağanüstü destektir. Bu yapılanma sayesinde, ülke içerisinde yada dünyanın herhangi bir bölgesindeki sosyal yada siyasal bir konu üzerine, Amerikan başkanına onlarca farklı bakış açısına sahip analiz ve olası senaryolar ulaşır.

 Aslına bakılırsa tüm emperyal devletlerin yönetimlerinde düşünce kuruluşları,o ülkelerin dış politikalarını belirlemede birinci dereceden önem arz eder. Bu anlamda bilgi ve analize verilen önem bakımından Washington ekolüne en yakın iki ülke İngiltere Fransa ve Almanya’dır. Rus bürokrasisi ise, düşünce kuruluşları ve devlet başkanı'nın bilgilendirilmesi konusunda bu tür bir yapılanmanın oluştuğu söylenemez, Kremlin bürokrasisinde çoğu zaman Sovyet kültüründen kalan alışkanlıklar sürdürülür.Hatırlanacağı gibi, Sovyet sisteminde, KGB kadrolarından siyaset bilimciler ve bazı akademisyenler parti, politbüro için analizler, raporlar hazırlar bu analizler daha sonra Kremlin'e sunulurdu. Dolayısıyla, bu dönemde devlet başkanı için birinci danışma kaynağı KGB idi. Sovyet rejiminin yıkılmasının ardından, bu gelenek Boris Yeltsin döneminde köklü bir değişme uğramadı. Yani bir çok konuda devlet başkanı için danışmanlık görevini FSB (KGB’nin yeni hali) sürdürdü.

 Buna paralel, zaten eski bir KGB görevlisi olan Vladimir Putin devlet başkanı seçildi.Putin döneminde Kremlin yönetimi, belirlediği tüm politikalarda FSB’yi birinci dereceden danışma kaynağı olarak kullanmayı sürdürdü. Devletin istihbarat kuruluşunun, bir çok alanda devlet başkanına rapor vermesi normaldir ancak ekonomi, kalkınma planları ve yatırımlar gibi bazı spesifik konularda bu kurumun verdiği analizlerin ne kadar verimli olacağı tartışma konusudur. Öte yandan, toplumsal hareketler ve diğer ülkelerdeki toplumsal gelişmelerin izlenmesinde FSB, SVR (Rus dış istihbaratı) ve sivil uzmanların bakış açısının çok farklı olduğu unutulmamalıdır. Bu anlamda her iki grubun bakış açısına ayrı ayrı ihtiyaç duyulmaktadır.

 Konu ile bağlantılı olarak, Sovyetler Birliği'nin yıkılmasına paralel yetersiz maaşlar nedeniyle bizzat bürokratlar tarafından oluşturulan sistemde, bürokratların aile fertlerinin vekaleten ticaret yaptığı "aile şirketi” anlayışının bazı alanlarda halen sürdüğü bilinmektedir. Başkan Putin'in, ekonomide yeniden yapılanmayı ve üretim ekonomisini kurmayı amaçladığı bu dönemde 'aile şirketi' kavramının kendine yer bulması söz konusu değil. Bu nedenle Kremlin’in, özellikle ekonomi konularında'sivil'uzmanlarla çalışması elzem gözüküyor.İthalat ekonomisinden üretim ekonomisine geçmeye kararlı olan Kremlin yönetimi, son dönemlerdedanışmanlık vazifesi konusunda sivillerle ve bağımsız uzmanlarla çalışmanın daha etkin çözümler sunabileceği konusunu görüyor ve bu konuyu çözmekte kararlı.

 Bunun en açık örneği Sosyal Araştırmalar Uzman Kurumu (EICI)’nin kurulması.

EICI nedir, neden kurulmuştur?

 Kremlin’in bazı konularda danışmanlık vazifesini görecek bu yarı bağımsız uzman kuruluş, Vladimir Putin’in isteği doğrultusunda 20 mart'da kuruldu. Rus medyasında çok fazla yer bulmamasına rağmen, EICI oynayacağı rol düşünüldüğünde, Rusya'nın geleceğinin belirlenmesinde önemli yer tutacağı aşikar. Bu düşünce kuruluşu, sadece Kremlin’in değil aynı zamanda iktidardaki Rusya Birlik partisininde ihtiyaç duyduğu bazı konularda araştırmalar yapıp analizler yazmakla yükümlü. Başlangıçta toplumsal hareketlerin izlenmesi ve analiz edilmesi konusunu amaç edinen bu kuruluş zamanla diğer konularla ilişkilendirilmiş ve ilişkilendirilmeye devam ediyor.

 Bir çok konuda orta vadede Kremlin'in danışmanlık alanlarında FSB’nin yerini alması beklenen bu kurumun başkanlığına, Moskova Devlet Üniversitesi (MGU) siyaset bilimi bölümü dekanı'Türkiye dostu' Profesör Andrey Şutov getirildi. Bilindiği gibi Profesör Şutov aynı zamanda Rus Siyasi Analistler Birliği (ROP) başkanı.Profesör Şutov, hem akademik hemde birlik başkanı kimliği ile Kremlin’in tam olarak ihtiyaç duyduğu kişi olduğu rahatlıkla söylenebilir. Öte yandan, Şutov kontrolündeki ROP’a bağlı Rusya genelindeki bir çok siyasi analistin EICI’nin dolaylı elemanı gibi çalışacağı unutulmamalı. Buradan bakıldığında, Rusya genelindeki en iyi analistlere ve analizlere ulaşmanın yolunun bu kuruluştan (ROP) geçtiği gözardı edilmemeli. Andrey Şutov’un akademik kariyeri, saygınlığı ve donanımı Kremlin’in ihtiyaçlarına rahatlıkla cevap verecektir.

 Kremlin’in danışmanlık vazifesini bazı konularda FSB’den dolaylı olarak bu kuruma vermesi kararı, Kremlin yönetimindeki kökleşmiş ve karışık derin ilişkilerin, karar verme mekanizmasında oluşturduğu bürokratik oligarşiyi kırma isteği olarak yorumlanabilir. Bu idari değişiklik, Rus yönetimindeki meselelere güvenlik istihbarat merkezli bakma geleneğini değiştirme yönünde son derece olumlu bir adım. Daha açık ifade ile, Kremlin’in bu kararı, Amerikan yönetiminin 50 yıldır yaptığı bağımsız hatta bazen yabancı eksperlerden bilgi-analiz satın alma metodunun daha akılcı ve etkin olarak uygulanma kararıdır denilebilir. Buradan bakıldığında artık, Kremlin’in Atlantik'çi blokla kendi metodlarıyla mücadele edeceği bir döneme giriyoruz denilebilir.

 Bu adım, Kremlin’de sivillerle daha fazla çalışma isteği ve analize verilen önemin arttığı anlamına geliyor. Bilindiği gibi batı medyası, Rus devlet başkanlığında istihbarat görevlilerinin etkisi konusu üzerinden yoğun propaganda faaliyeti yürütüyor.Alınan bu kararla batı merkezli Rusya karşıtı propaganda ile daha etkin mücadele edileceği açık. Kremlin yönetimi, kendi geleceği ve etkinliği açısından oldukça önemli ve doğru bir karar aldı.

 Sivil ve bağımsız eksperlerle danışmanlık konusunda çalışma kararı Rus yönetimini hem topluma daha çok yaklaştıracak hemde oluşan bürokratik oligarşinin kırılmasında etkin rol oynayacaktır. Öte yandan FSB’nin toplum üzerindeki imajı düzeltilip, asıl işi olan alanlarda etkinliğini arttırması sağlanabilecektir. Bu anlamda Putin yönetiminin Rusya’nın geleceği için çok önemli,hatta devrim niteliğinde bir karar aldığı söylenebilir.

Engin ÖZER -13.11.2017 / Moskova

Altın talebi Dünya genelinde azalırken, Türkiye ve Rusya'da arttı
Baku Tiflis Kars (BTK) Demiryolu, Türkiye'nin Orta Asya'ya İpek Yolu bağlantısı olacak

Yorumlar

-Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.